ความตกลงการค้าบริการของอาเซียน (ASEAN Trade in Services Agreement)
ความเป็นมา
- ที่ประชุมรัฐมนตรีเศรษฐกิจอาเซียน (AEM) ครั้งที่ 44 เมื่อเดือนสิงหาคม 2555 ได้เห็นชอบให้อาเซียนมีการทบทวนและยกระดับการค้าบริการในอาเซียนจากการจัดทำกรอบความตกลงว่าด้วยบริการของอาเซียน (ASEAN Framework Agreement on Services: AFAS) ที่ใช้บังคับมาตั้งแต่ปี 2538 เป็นการจัดทำความตกลงการค้าบริการอาเซียน (ASEAN Trade in Services Agreement: ATISA) ที่มีการปรับปรุงกฎเกณฑ์ด้านการค้าบริการของอาเซียนให้มีความทันสมัย รวมถึงมีการยกระดับมาตรฐานต่าง ๆ ในด้านการค้าบริการของอาเซียน อาทิ การให้สิทธิประโยชน์เพิ่มเติมกับผู้ให้บริการอาเซียน หากประเทศสมาชิกมีการขยายสิทธิประโยชน์ที่เพิ่มเติมในความตกลงอื่น ๆ ในอนาคต (Automatic MFN) กฎเกณฑ์ด้านความโปร่งใสในการใช้มาตรการที่เกี่ยวข้องกับการค้าบริการ การกำหนดให้มีการเผยแพร่กฎระเบียบต่าง ๆ ต่อสาธารณะ และการเปลี่ยนรูปแบบข้อผูกพันเปิดตลาดการค้าบริการให้เป็นแบบ Negative List กล่าวคือ การจัดทำรายการข้อสงวนมาตรการที่ไม่สอดคล้องกับพันธกรณี ซึ่งจะช่วยอำนวยความสะดวกให้กับทั้งผู้ให้บริการและนักลงทุนของไทยและสมาชิกอาเซียน ส่งเสริมบรรยากาศการค้าบริการที่สามารถคาดการณ์ได้ จึงเป็นการขยายโอกาสทางการค้าและการลงทุนในอาเซียนของนักลงทุนไทย
ความคืบหน้า
- ATISA ลงนามเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2563 ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ และมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 5 เมษายน 2564 โดยประเทศสมาชิกอาเซียนอยู่ระหว่างการให้สัตยาบันเพื่อให้ความตกลงฯ มีผลใช้บังคับครบทั้ง 10 ประเทศ
- อาเซียนยังคงใช้ข้อผูกพันการเปิดตลาดการค้าบริการ ภายใต้ AFAS (บริการในภาพรวม ชุดที่ 10 บริการด้านการเงิน ชุดที่ 9 และขนส่งทางอากาศ ชุดที่ 12) จนกว่าจะมีการจัดทำข้อผูกพันเปิดตลาดบริการ ในรูปแบบการจัดทำตารางรายการมาตรการที่ไม่สอดคล้องกับพันธกรณี (Non-conforming measures: NCMs) โดยเป็นการระบุสาขา/มาตรการที่เป็นข้อจำกัดในการให้บริการของต่างชาติและต้องการสงวนไม่เปิดตลาด ซึ่งการผูกพันการเปิดตลาดฯ ในลักษณะดังกล่าว จะเริ่มต้น 5 ปี หลังความตกลงฯ มีผลใช้บังคับ (5 เมษายน 2564) สำหรับสมาชิกอาเซียน 6 ประเทศประกอบด้วย บรูไนฯ อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และไทย (และอีก 2 ปี สำหรับการตรวจสอบ/แก้ไข NCMs ให้ถูกต้องสมบูรณ์) ขณะที่เวียดนาม มีระยะเวลาในการจัดทำ NCMs 7 ปี (และอีก 2 ปี ในการตรวจสอบ/แก้ไข) และ กัมพูชา สปป.ลาว และเมียนมา มีระยะเวลาการจัดทำ NCMs 13 ปี (และอีก 2 ปี ในการตรวจสอบ/แก้ไข) ซึ่งในการจัดทำ NCMs ประเทศสมาชิกอาเซียนไม่จำเป็นที่จะต้องเปิดตลาดเพิ่มเติมจากเดิมจาก AFAS ชุดสุดท้ายแต่อย่างใด
------------------------------------
สำนักเจรจาการค้าบริการและการลงทุน
กรกฎาคม 2565
สามารถค้นหาสำเนาของพิธีสารฯ และติดตามสถานะของการใช้บังคับได้ที่
http://agreement.asean.org/agreement/detail/378.html
