ความตกลงการค้าเสรี ไทย-ตุรกี

(Thailand-Turkey Free Trade Agreement: TRTHFTA) 

ความเป็นมา

1. เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2560 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ของไทย (นางอภิรดี ตันตราภรณ์) และรัฐมนตรีกระทรวงเศรษฐกิจของตุรกี (นาย Nihat Zeybekçi) ได้ลงนามปฏิญญาร่วมว่าด้วยการประกาศเริ่มการเจรจาความตกลงการค้าเสรีไทย-ตุรกี (Joint Declaration on the Launch of Negotiations for the Turkey – Thailand Free Trade Agreement) ณ กรุงอังการา สาธารณรัฐตุรกี ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นการเจรจาของทั้งสองประเทศ ในโอกาสเดียวกันนี้ ทั้งสองรัฐมนตรีได้ร่วมกันตั้งเป้าการค้าให้มีการขยายตัว 2 เท่า (2,000 ล้านเหรียญสหรัฐ) ภายหลังความตกลงฯ มีผลบังคับใช้ และในช่วงบ่ายของวันเดียวกัน อธิบดีกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ (นายบุณยฤทธิ์ กัลยาณมิตร) ได้เป็นหัวหน้าคณะผู้แทนไทยในการเริ่มการเจรจาความตกลงการค้าเสรีระหว่างกันรอบแรกร่วมกับอธิบดีกรมกิจการสหภาพยุโรป (นาย Murat Yapici) โดยทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องที่จะเจรจา FTA เฉพาะด้านการค้าสินค้าก่อน และจะเจรจาด้านบริการและการลงทุนเพิ่มเติมในภายหลัง
2. คณะรัฐมนตรีมีมติให้ความเห็นชอบร่างกรอบการเจรจาความตกลงการค้าเสรี (เพิ่มเติม) ซึ่งครอบคลุมประเด็นการค้าบริการและการลงทุน สำหรับการจัดทำ FTA ไทย – ตุรกี แล้ว เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 2561 เพื่อรองรับการเจรจาการค้าบริการและการลงทุนเพิ่มเติมในอนาคต โดยใช้กรอบการเจรจาของ RCEP เป็นพื้นฐาน ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางการเจรจา FTA ของไทยและสถานการณ์ปัจจุบัน
3. ที่ผ่านมา ไทยและตุรกีได้เจรจาจัดทำ FTA ไทย – ตุรกี มาแล้วรวมทั้งสิ้น 7 ครั้ง ครอบคลุมประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการค้าสินค้า โดยแบ่งเป็นคณะทำงานด้านต่าง ๆ จำนวน 9 กลุ่ม ได้แก่ 1) คณะทำงานว่าด้วยการค้าสินค้า (WG-TIG) 2) คณะทำงานว่าด้วยกฎถิ่นกำเนิดสินค้า (WG-RoO) 3) คณะทำงานว่าด้วยมาตรการเยียวยาทางการค้า (WG-TR) 4) คณะทำงานว่าด้วยมาตรการสุขอนามัยและสุขอนามัยพืช (WG-SPS) 5) คณะทำงานว่าด้วยมาตรการและอุปสรรคทางเทคนิคต่อการค้า (WG-TBT) 6) คณะทำงานว่าด้วยพิธีการศุลกากรและการอำนวยความสะดวกทางการค้า (WG-CPTF) 7) คณะทำงานว่าด้วยความร่วมมือทางเศรษฐกิจ (WG-EC) 8) คณะทำงานว่าด้วยทรัพย์สินทางปัญญา (WG-IPR) และ 9) คณะทำงานว่าด้วยประเด็นกฎหมาย (WG-LII)

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการจัดทำ FTA ไทย – ตุรกี

การจัดทำ FTA ระหว่างไทย-ตุรกี จะก่อให้เกิดประโยชน์ทั้งด้านการค้าและการลงทุนของทั้งสองฝ่าย โดยตุรกีเป็นตลาดขนาดใหญ่ มีประชากรกว่า 80 ล้านคนที่ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มผู้บริโภคที่มีกำลังซื้อ และมีนักท่องเที่ยวมาเยือนปีละกว่า 40 ล้านคน มีที่ตั้งทางยุทธศาสตร์การค้าระหว่างประเทศที่ดี โดยตั้งอยู่กึ่งกลางระหว่างเอเชีย ยุโรป และกลุ่มประเทศเครือรัฐเอกราช (Commonwealth of Independent States: CIS) ตุรกีจึงเป็นประตูการค้าไปยังประเทศต่าง ๆ ได้ เช่น สหภาพยุโรป ตะวันออกกลาง แอฟริกาตอนเหนือ และเอเชียกลาง การจัดทำ FTA กับตุรกีจะเป็นการช่วยลดผลกระทบจากการตัดสิทธิ GSP ของตุรกี ส่งเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยในตลาดตุรกี โดยเฉพาะสินค้าที่ไทยมีศักยภาพ เช่น ยานพาหนะ ตู้เย็น พลาสติกชนิดโพลิสไตรีน พืชเส้นใย ผ้าทอ อาหารฮาลาล นอกจากนี้ ตุรกียังมีนโยบายส่งเสริมการลงทุนและให้การคุ้มครองนักลงทุน เนื่องจากต้องพึ่งพาการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ จึงเป็นโอกาสอันดีของนักลงทุนไทยที่จะเข้าไปลงทุนในสาขาที่มีศักยภาพ อาทิ ธุรกิจเกี่ยวกับการท่องเที่ยว ธุรกิจการจัดประชุม อุตสาหกรรมแปรรูปผลิตผลทางการเกษตรและประมง เป็นต้น

สถานะล่าสุด

          ตุรกีเป็นเจ้าภาพจัดการประชุม FTA ไทย – ตุรกี ครั้งที่ 7 และการประชุมคณะทำงานด้านต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ในรูปแบบออนไลน์ เมื่อวันที่ 29 มีนาคม – 2 เมษายน 2564 โดยมีอธิบดีกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ (นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม) และรองอธิบดีกรมความตกลงระหว่างประเทศและกิจการสหภาพยุโรปของตุรกี (Mrs. Bahar Güçlü) เป็นหัวหน้าคณะเจรจาฝ่ายไทยและตุรกี ตามลำดับ โดยการประชุมฯ ครั้งที่ 7 ประกอบด้วยการประชุมคณะทำงานด้านต่าง ๆ จำนวน 6 กลุ่ม ได้แก่ 1) คณะทำงานว่าด้วยการค้าสินค้า 2) คณะทำงานว่าด้วยมาตรการเยียวยาทางการค้า 3) คณะทำงานว่าด้วยมาตรการสุขอนามัยและสุขอนามัยพืช 4) คณะทำงานว่าด้วยมาตรการที่เป็นอุปสรรคทางเทคนิคต่อการค้า 5) คณะทำงานว่าด้วยทรัพย์สินทางปัญญา และ 6) คณะทำงานว่าด้วยประเด็นกฎหมาย โดยในการประชุมฯ ครั้งนี้ ทั้งสองฝ่ายได้เริ่มการประชุมคณะทำงานว่าด้วยทรัพย์สินทางปัญญา (WG-IPR) เป็นครั้งแรก โดยได้เน้นหารือเพื่อทำความเข้าใจระบบทรัพย์สินทางปัญญาระหว่างกัน

          สำหรับประเด็นการเจรจาเปิดตลาดการค้าสินค้า (Market Access) ทั้งสองฝ่ายตั้งเป้าเปิดตลาดให้ได้ร้อยละ 86 – 92 ของรายการสินค้าทั้งหมด (Tariff Lines) และเปิดตลาดในกลุ่มสินค้ายกเว้นภาษีทันที (Entry into Force: EIF) ให้ได้ร้อยละ 60 ของรายการสินค้าทั้งหมด

          สำหรับประเด็นการเจรจาข้อบท (FTA Text) สองฝ่ายสามารถสรุปผลการเจรจาได้แล้ว จำนวน 4 บท จากทั้งหมด 14 บท ขณะที่การเจรจาข้อบทที่เหลือส่วนใหญ่มีความคืบหน้าดี และคาดว่าจะสามารถสรุปผลการเจรจาเพิ่มเติมได้ในอีกหลายบทในการประชุมฯ ครั้งที่ 8

บทที่สามารถสรุปผลการเจรจาได้แล้ว มีดังนี้

• Customs Procedures and Trade Facilitation (CPTF) Chapter
• Economic Cooperation (EC) Chapter
• Transparency Chapter
• Dispute Settlement Chapter

บทที่อยู่ระหว่างการเจรจา มีดังนี้

• Initial Provision and General Definitions Chapter
• Trade in Goods Chapter
• Trade Remedies Chapter
• Sanitary and Phytosanitary Measures Chapter
• Technical Barriers to Trade Chapter
• Intellectual Property Chapter
• Institutional, General and Final Provisions Chapter (เห็นพ้องที่จะแยกออกเป็น 3 Chapters ภายหลังสรุปผลการเจรจา text)
• Rules of Origin Protocol

ทั้งนี้ สองฝ่ายตั้งเป้าสรุปผลการเจรจาให้ได้ภายในปี 2565 โดยมีแผนการทำงาน (Work Plan) ดังนี้

• การประชุมฯ ครั้งที่ 8 ในช่วงไตรมาสที่ 3 ของปี 2564
• การประชุมฯ ครั้งที่ 9 ในช่วงไตรมาสที่ 4 ของปี 2564
• การประชุมฯ ครั้งที่ 10 ในช่วงไตรมาสที่ 1 ของปี 2565

----------------------------------------------

สำนักเอเชีย แอฟริกา และตะวันออกกลาง

กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ

มิถุนายน 2564