เพื่อนำไปสู่การเจรจาจัดทำความตกลงการค้าเสรีระหว่างไทย-สหราชอาณาจักร ในอนาคต

---------------------------------------

1. ความเป็นมา

• เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2561 นายกรัฐมนตรี (พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา) ได้หารือกับนายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักร (นางเทเรซา เมย์ ณ ขณะนั้น) ในระหว่างการเยือนสหราชอาณาจักรอย่างเป็นทางการ ณ กรุงลอนดอน โดยสองฝ่าย เห็นพ้องที่จะกระชับความเป็นหุ้นส่วนยุทธศาสตร์ระหว่างกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านเศรษฐกิจ ซึ่งรวมถึงการร่วมแก้ไขปัญหาอุปสรรคทางการค้าระหว่างกัน และการผลักดันให้ข้อตกลงความร่วมมือต่าง ๆ เกิดผลเป็นรูปธรรม และต่อมาสำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรีได้แจ้งบัญชาของนายกรัฐมนตรีมอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาดำเนินการติดตามผลการเยือนฯ โดยในส่วนของกระทรวงพาณิชย์รับผิดชอบในการผลักดันให้มีการเตรียมการเจรจาความตกลงทางการค้าภายหลังการออกจากการเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปของสหราชอาณาจักร (เบร็กซิท) ในโอกาสแรก
• รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ (นายจุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์) และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้าระหว่างประเทศสหราชอาณาจักรในขณะนั้น (นางเอลิซาเบท ทรัสส์) ได้ลงนามใน “บันทึกความเข้าใจว่าด้วยการจัดตั้งคณะกรรมการร่วมด้านเศรษฐกิจและการค้า และกลไกสนับสนุนอื่น ๆ เพื่ออำนวยความร่วมมือหลังจากเสร็จสิ้นการทบทวนนโยบายการค้าระหว่างกระทรวงพาณิชย์แห่งราชอาณาจักรไทยและกระทรวงการค้าระหว่างประเทศแห่งสหราชอาณาจักร บริเตนใหญ่และไอร์แลนด์เหนือ” เมื่อวันที่ 29 มีนาคม 2564 โดยกำหนดให้มีการจัดตั้งคณะกรรมการร่วมด้านเศรษฐกิจและการค้า (Joint Economic and Trade Committee JETCO) ในระดับรัฐมนตรี เพื่อเป็นเวทีหารือส่งเสริม อำนวยความสะดวก และพัฒนาความร่วมมือด้านการค้า การลงทุน และเศรษฐกิจระหว่างกัน ซึ่งจะช่วยส่งเสริมและขยายความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสาขาที่ทั้งสองฝ่าย มีศักยภาพร่วมกัน โดยเป็นกรอบเวทีหารือเพื่อส่งเสริม รวมทั้ง เป็นการวางรากฐานเพื่อพิจารณาความเป็นไปได้ในการจัดทำความตกลงการค้าเสรี (Free Trade Agreement: FTA) ระหว่างไทยและสหราชอาณาจักรในอนาคตด้วย ทั้งนี้ กำหนดให้มีการประชุมร่วมกันปีละครั้งหรือตามที่สองฝ่ายเห็นสมควร
   

2. การดำเนินการที่เกี่ยวข้อง

• กระทรวงพาณิชย์ได้จัดการประชุมเตรียมการสำหรับการประชุมคณะกรรมการร่วมด้านเศรษฐกิจและการค้า (Joint Economic and Trade Committee: JETCO) ไทย-สหราชอาณาจักร (หรือ “การประชุม JETCO”) ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2565 และจัดการประชุมระดับเจ้าหน้าที่อาวุโสเพื่อเตรียมการสำหรับการประชุม JETCO เมื่อวันที่ 25 มีนาคม ๒๕๖๕ รวมทั้งได้มีการเวียนเอกสารเพื่อใช้สำหรับการประชุม JETCO ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาและให้ความเห็นเป็นระยะ ๆ ก่อนรวบรวมจัดทำเป็นท่าทีไทยและร่างเอกสารผลลัพธ์เพื่อใช้สำหรับการประชุมฯ เสนอต่อคณะรัฐมนตรีพิจารณาตามกระบวนการที่เกี่ยวข้อง
• คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2565 เห็นชอบ (1) ท่าทีไทยเพื่อใช้เป็นกรอบการหารือสำหรับการประชุม JETCO (2) ร่างแถลงการณ์ร่วมของการประชุมฯ และอนุมัติให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ หรือ ผู้แทนที่ได้รับมอบหมายลงนามในร่างแถลงการณ์ร่วมฯ ดังกล่าว เพื่อใช้เป็นเอกสารผลลัพธ์ของการประชุมฯ ครั้งที่ 1 และ (3) เห็นชอบร่างแผนการดำเนินงานสหราชอาณาจักร - ไทย และอนุมัติให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ หรือ ผู้แทนที่ได้รับมอบหมายร่วมให้การรับรองร่างเอกสารดังกล่าว
   

3. สถานะล่าสุด

• กระทรวงพาณิชย์ได้เข้าร่วมการประชุม JETCO ไทย-สหราชอาณาจักร ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2565 ณ กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร (สหราชอาณาจักรเป็นเจ้าภาพ) โดยมีรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ (นายจุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์) และรัฐมนตรีด้านนโยบายการค้า (นางเพนนี มอร์ดอนท์) เป็นประธานร่วม ซึ่งสองฝ่ายได้หารือและเห็นพ้องร่วมกันในประเด็นที่สำคัญ เช่น

        1) การฟื้นฟูมูลค่าการค้าระหว่างกันให้เป็น 7,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

        2) ความร่วมมือที่สำคัญ 6 ด้าน ได้แก่ การเกษตร อาหารและเครื่องดื่ม ด้านดิจิทัล การลงทุน การค้า และการเงินโดยทั้งสองฝ่ายได้รับรองแผนการดำเนินงาน (Workplan) เพื่อกำหนดกิจกรรมและรูปแบบความร่วมมือที่จะสนับสนุนให้บรรลุเป้าหมายและประสบผลสำเร็จได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยได้มอบหมายให้เจ้าหน้าที่อาวุโสและคณะทำงานร่วมด้านการค้าของสองฝ่ายทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิดในการฟื้นฟูและขยายมูลค่าการค้าการลงทุนระหว่างกันต่อไป

        3) สองฝ่ายเห็นชอบร่วมกันที่จะพัฒนาความสัมพันธ์ไปสู่การเป็นหุ้นส่วนทางการค้าที่แน่นแฟ้น (Enhanced Trade Partnership: ETP) ซึ่งจะช่วยยกระดับความร่วมมือด้านเศรษฐกิจให้มีความหลากหลายและกระชับความสัมพันธ์กันในเชิงลึกมากยิ่งขึ้น ซึ่งจะเป็นการวางรากฐานต่อยอดเพื่อนำไปสู่การจัดทำความตกลงการค้าเสรี (FTA) ระหว่างกันในอนาคต

--------------------------------------------------------------------------------

สำนักยุโรป

กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ

สิงหาคม 2565