วันที่ 10-11 พฤศจิกายน 2553

ณ เมืองโยโกฮามา ประเทศญี่ปุ่น

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1. การสนับสนุนการเจรจาการค้ารอบโดฮา และการต่อต้านการใช้มาตรการกีดกัน

          นายปาสกาล ลามี ผู้อำนวยการใหญ่องค์การการค้าโลก ซึ่งได้รับเชิญให้เข้าร่วมประชุมในครั้งนี้ ได้รายงานให้ที่ประชุมทราบเกี่ยวกับความคืบหน้าของการเจรจารอบโดฮาว่าขณะนี้รูปแบบการหารือเปลี่ยนไป กลายเป็นการหารือเฉพาะเรื่องแบบกลุ่มเล็กๆ ในระดับเอกอัครราชทูต ซึ่งสมาชิกองค์การการค้าโลกส่วนใหญ่เห็นว่าได้ผลดีเพราะเป็นการอภิปรายกันในประเด็นสาระไม่ใช่เรื่องกระบวนการ   หลายประเทศเห็นว่า บรรยากาศกำลังเข้าสู่ช่วงสุดท้าย (End game) และตั้งความหวังไว้ว่าการเจรจาแลกเปลี่ยนผลประโยชน์กันอย่างแท้จริงจะเริ่มได้โดยเร็ว ทั้งนี้ ที่ประชุมเห็นว่าปี 2011 จะเป็นโอกาสที่สำคัญอย่างมาก (critically important window of opportunity) ที่จะสรุปผลการเจรจารอบโดฮา เพราะในช่วงปี 2012-2013 หลายเขตเศรษฐกิจจะมีการเลือกตั้งและการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง

          ในการนี้ ที่ประชุมได้ออกแถลงการณ์ของรัฐมนตรีเอเปคแยกต่างหาก (Stand-alone Statement) เรื่องการสนับสนุนการเจรจารอบโดฮาและการต่อต้านการใช้มาตรการกีดกัน เพื่อส่งสัญญาณการเมืองให้การเจรจารอบโดฮาสรุปผลได้ในปี 2011 และขยายเวลาการตกลงที่จะไม่ใช้มาตรการที่เป็นอุปสรรคต่อการค้าการลงทุนใหม่ ๆ ออกไปจนถึงปี 2013

2. เป้าหมายโบกอร์

          ที่ประชุมให้ความเห็นชอบรายงานการประเมินผลการบรรลุเป้าหมายการเปิดเสรีการค้าการลงทุนตามเป้าหมายโบกอร์ในปี 2010 (ปี 2020 สำหรับเขตเศรษฐกิจกำลังพัฒนา) ของสมาชิกพัฒนาแล้ว 5 เขตเศรษฐกิจ (แคนาดา ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น นิวซีแลนด์ และสหรัฐฯ) และสมาชิกกำลังพัฒนาที่อาสาเข้าร่วมประเมินผลในปีนี้อีก 8 เขตเศรษฐกิจ (ชิลี เปรู เม็กซิโก ฮ่องกง จีนไทเป เกาหลีใต้ สิงคโปร์และมาเลเซีย) โดยสรุปว่า การเปิดเสรีในประเทศเหล่านี้มีความคืบหน้าอย่างมีนัยสำคัญ (significant progress) แต่มีหลายเรื่องที่ยังเป็นปัญหาอยู่ เช่น อัตราภาษีสูงในสินค้าเกษตร สิ่งทอ เสื้อผ้า มีการใช้มาตรการที่มิใช่ภาษีอย่างแพร่หลาย การเปิดเสรีการค้าบริการยังไม่มากพอ เป็นต้น โดยเอเปคจะกำหนดกลไกทบทวนเพื่อแก้ไขปัญหาเหล่านี้ในอนาคต

3. การรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจที่ใกล้ชิดกันมากขึ้นในภูมิภาค (Regional Economic Integration : REI) และการจัดทำเขตการค้าเสรีเอเชีย-แปซิฟิค (Free Trade Area of the Asia-Pacific : FTAAP)

          ที่ประชุมเห็นพ้องว่าการจัดทำ FTAAP ควรใช้วิธีสร้าง building block จาก RTAs/FTAs ที่มีหรือกำลังดำเนินอยู่ เช่น ASEAN+3, ASEAN+6 และ TPP (Trans-Pacific Strategic Economic Partnership Agreement) โดยเอเปคจะมีบทบาทเป็นที่บ่มเพาะทางความคิด (intellectual incubator) สำคัญของการเจรจาเหล่านี้และการเจรจา FTAAP (หากมีขึ้นในอนาคต) ทั้งนี้ FTAAP ควรเป็นความตกลงที่ครอบคลุมประเด็นอย่างกว้างขวาง (comprehensive) มีมาตรฐานและคุณภาพสูง (high quality) และรวมประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการค้าการลงทุนในอนาคต ( next generation trade and investment issues) เช่น โลจิสติกส์ การปฏิรูปโครงสร้าง ในการนี้ ที่ประชุมมอบหมายให้เอเปคไปดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรมเพื่อให้ประสบผลในการทำ FTAAP ต่อไป

 4. ประเด็นอื่น ๆ

          ความมั่นคงทางอาหาร : ไทยได้กล่าวถ้อยแถลงเกี่ยวกับความมั่นคงทางอาหารว่า เป็นเรื่องที่จะทวีความสำคัญมากขึ้นในอนาคตเพราะปัจจัยต่าง ๆ ในโลก เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) ภัยธรรมชาติต่าง ๆ ได้ก่อให้เกิดความไม่มั่นคงทางอุปทานและการค้าอาหารในโลก ดังนั้น การประชุมเอเปคในปี 2011 ซึ่งสหรัฐฯ จะเป็นเจ้าภาพนั้น ควรยกระดับความสำคัญของเรื่องนี้เพิ่มขึ้น

          การเจริญเติบโตอย่างสร้างสรรค์ (Innovative Growth) ภายใต้กลยุทธ์การเจริญเติบโตแบบใหม่ (New Growth Strategy) : ไทยให้ความสำคัญกับนโยบายเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy) เพราะเป็นแนวทางใหม่ในการสร้างเศรษฐกิจในอนาคต แต่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ก็ต้องมีการรองรับด้วยระบบทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property) ที่เข้มแข็ง ซึ่งควรเน้นทั้งด้านการคุ้มครองและการบังคับใช้ไปพร้อม กับการพัฒนาส่งเสริมและการเพิ่มศักยภาพของประเทศกำลังพัฒนาด้วย

 --------------------------------------------

สำนักยุทธศาสตร์การเจรจาการค้า

กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ

กรกฎาคม 2554